1. Nowa formuła egzaminu od 2023 roku

Rok 2024 był jeszcze okresem przejściowym. Matura w Formule 2023 obejmowała już absolwentów 4-letniego liceum oraz pierwszy rocznik absolwentów 5-letniego technikum, ale egzamin był przeprowadzany na podstawie wymagań egzaminacyjnych ograniczonych o ok. 20–25% względem pełnej podstawy programowej. Od 2025 roku arkusze w Formule 2023 zaczęły obejmować pełny zakres wymagań podstawy programowej, bez aneksów i ograniczeń stosowanych wcześniej. To oznacza, że wyników z 2024, 2025 i 2026 nie należy porównywać wyłącznie „rok do roku”, bo zmieniał się sam zakres egzaminu.

2.Zmieniła się liczba i struktura zdających 

W 2024 roku do egzaminów obowiązkowych w Formule 2023 przystąpiło 245 966 tegorocznych absolwentów, w 2025 roku 255 517, a w 2026 roku już 321 314. Tak duży wzrost liczby zdających w 2026 r. oznacza większe zróżnicowanie poziomu przygotowania, a więc także większy wpływ słabszych i bardzo mocnych wyników na średnie ogólnopolskie. Zdawalność również się wahała: 84,1% w 2024, 80% w 2025 i 81,1% w 2026.

3.Bardzo duże znaczenie miały różnice między liceami, a technikami 

Wyniki ogólnopolskie są średnią z bardzo różnych grup uczniów. W 2026 roku widać to szczególnie wyraźnie: z matematyki podstawowej licea miały średnią 63%, a technika 50%; z matematyki rozszerzonej licea 43%, technika 19%. Podobnie było w przedmiotach przyrodniczych: biologia rozszerzona w liceach miała średnią 43%, a w technikach 23%; chemia 42% vs 15%, fizyka 47% vs 19%. Oznacza to, że im większy udział techników lub słabiej przygotowanych grup w danym roku, tym bardziej może spadać średnia krajowa.

4.Przedmioty rozszerzone są selekcyjne i zależą od profilu zdających 
Biologia, chemia, fizyka i matematyka rozszerzona są często wybierane przez kandydatów na medycynę, kierunki techniczne i ścisłe. To powoduje, że wyniki zależą nie tylko od trudności arkusza, ale też od tego, ilu zdających wybrało dany przedmiot „na poważnie”, a ilu podeszło do niego bardziej formalnie. W Formule 2023 każdy absolwent co do zasady musi przystąpić do jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym, ale część absolwentów techników spełniających warunki związane z dyplomem zawodowym nie musi tego robić. To dodatkowo zmienia skład grupy zdających rozszerzenia w kolejnych latach.

5.Trendy wyników 2024-2026 pokazują, że arkusze i roczniki różniły się między sobą

W 2024 roku średnie wyniki wyniosły: biologia rozszerzona 40%, chemia 38%, fizyka 41%, matematyka rozszerzona 33%, matematyka podstawowa 63%. W 2025 roku nastąpiła wyraźna poprawa w biologii, chemii i szczególnie fizyce: biologia 46%, chemia 43%, fizyka 52%, przy matematyce rozszerzonej nadal 33% i matematyce podstawowej 61%. W 2026 roku wyniki biologii, chemii i fizyki spadły względem 2025 r. do odpowiednio 41%, 41% i 42%, ale matematyka rozszerzona wzrosła do 37%, a matematyka podstawowa spadła do 59%.

6.Duży rozrzut wyników pokazuje, że same średnie nie wystarczają

Znaczący spadek średnich wyników oraz mediany w większości przedmiotów. Największy spadek widoczny jest w matematyce na poziomie rozszerzonym, gdzie mediana spadła z 42 punktów w 2023 roku do 28 punktów w 2024 roku. Średnie wyniki również wykazują podobny spadek. Może to sugerować trudniejszy egzamin lub gorsze przygotowanie uczniów w 2024 roku.