Pozostał niecały miesiąc do matury z biologii, czego raczej nie uwzględniać w powtórkach?

Wiemy, że w tym roku CKE wydało aneks do Informatora o egzaminie maturalnym z biologii, gdzie nieznacznie okrojono materiał. 

O co w tym roku raczej (jak twierdzi CKE) nie powinni pytać na maturze?

  • przykłady zadań, których lepiej nie powtarzać na tej intensywnej czas ostatniej prostej – a lepiej po prostu zająć się czymś innym.

W informatorze o egzaminie maturalnym z biologii obowiązującym od roku szkolnego 2014/15 wymieniony został szereg całkiem często powtarzającym się na maturze zadań 

(informator znajduje się na stronie CKE

https://cke.gov.pl/egzamin-maturalny/egzamin-w-nowej-formule/informatory/).

W tym roku  uznano, że nie wymaga się wielu  zadań z powodu niezgodności treści z wymaganiami egzaminacyjnymi przedstawionymi w Aneksie do matury 2021. 

1. Zadanie 7. podpunkty c i d (s. 22–23)

Z usunięcia tych podpunktów można wnioskować, że choć wymaga się znajomości działania enzymów i matabolizmu (aneks jednoznacznie  wymaga od zdającego, że potrafi on porównać anabolizm i katabolizm i wskazać powiązania między nimi) jednak nie wymaga rozpoznania w którym dokładnie miejscu w szeregu wielu reakcji rozróżniamy poszczególne typy: anabolizm/katabolizm. 

Dodatkowo usunięcie podpunktu c może sugerować, że w tym roku zrezygnowano z zadań opisujących oddziaływanie sygnałów stanu końcowego procesu, systemu lub układu, na jego sygnały wejściowe. Mówiąc prościej wychodzi na to, że w tym roku raczej nie zobaczymy zadań na sprzężenie zwrotne ujemne/dodatnie – co dziwi, gdyż były one bardzo popularne i raczej lubiane przez maturzystów. 

 2. Zadanie 10. podpunkt a (s. 28) 

Wygląda na to, że nie musimy powtarzać zagadnień związanych z cyklami rozwojowymi poszczególnych grup pasożytów.

3. Zadanie 12. podpunkt c (s. 33) 

W tym roku prawdopodobnie nie zobaczymy również zadań wymagających znajomości typów narządów wydalniczych w poszczególnych grupach zwierząt i rodzajów głównego wydalanego przez te zwierzęta metabolitu azotowego.

4. Zadanie 13. podpunkt b (s. 35)

Z faktu anulowania tego zadania wynika, że choć ciągle wymaga się znajomości “substratów i produktów głównych szlaków i cykli metabolicznych” prawdopodobnie nie znajdziemy zadań, wymagających wiedzy co na te szlaki i cykle wpływa. 

 5. Zadanie 17. (s. 46) 

Choć ciągle wymaga się umiejętności prowadzenia doświadczeń. Jak czytamy w aneksie:

 Zalecane doświadczenia, obserwacje i wycieczki. Zdający: 

1) planuje i przeprowadza doświadczenie: 

a) pokazujące aktywność wybranego enzymu (np. katalazy z bulwy ziemniaka, proteinazy z soku kiwi lub ananasa), 

b) badające wpływ wybranego czynnika (np. światła, temperatury) na intensywność fotosyntezy (np. mierzoną wydzielaniem tlenu).

wygląda na to, że w tym roku, ten typ zadań zostanie okrojony do jednoznacznego “wpływu  czegoś na coś”. Nie będzie od zdających wymagana wiedza, która umożliwi przeprowadzenie doświadczenia, które jednocześnie jedną hipotezę potwierdzi, a drugą wykluczy. 

6. Zadanie 20. (s. 51–52)

 Dość zaskakujące, że uznano to zadanie (w dodatku w całości) jako niezgodne z zaleceniami w tym roku, spełnia ono przecież wymogi zagadnienia:

Przepływ energii i krążenie materii w przyrodzie. Zdający: 1) wyróżnia poziomy troficzne producentów i konsumentów materii organicznej, a wśród tych ostatnich – roślinożerców, drapieżców (kolejnych rzędów) oraz destruentów

Prawdopodobnie zrezygnowano z tego zadania ponieważ, wymaga ono znajomości, który dokładnie gatunek jest zagrożony, a zagadnienia jednoznacznie zmuszają nas do umiejętności wymienienia kilku zagrożonych gatunków. Jednocześnie usunięcia tego zadania jest dość  niezrozumiałe, gdyż spełnia ono wymogi praktycznie w całości. Lepiej tutaj mieć się na baczności. 

7. Zadanie 23. (s. 59) 

To zadanie również wydaje się być zgodne z tegorocznymi wymogami. Prawdopodobnie zostało ono usunięte, ze względu na dość nietypową budowę, jeśli się bardzo uprzeć to właściwie zawsze, można coś znaleźć jak w wymienionych działaniach można w praktyce wykorzystać zjawisko mikoryzy.

8. Zadanie 26. (s. 67–68) 

Zadanie wymaga przewidywania zmiany liczebności populacji, dysponując danymi o jej aktualnej liczebności, rozrodczości, śmiertelności. Natomiast nowe zagadnienia wymagają wyłącznie: Populacja. Zdający: 1) analizuje strukturę wiekową i przestrzenną populacji określonego gatunku; 2) przedstawia przyczyny konkurencji wewnątrzgatunkowej i przewiduje jej skutki.

Jednocześnie tutaj trzeba uważać, gdyż ta różnica jest bardzo nieznaczna, i tak warto przerabiać podobne zadania  tego typu.

9. Zadanie 27. (s. 68)

Co ważne zadanie zostało usunięte ponieważ wymaga znajomości przedstawienia adaptacji wybranych (poznanych wcześniej gatunków) do życia w określonych warunkach środowiska, co nie jest już wymagane w przypadku zwierząt (ale ciągle jest wymagane w przypadku roślin). 

Pamiętajcie, że wymogi CKE na maturze z biologii są dość ogólne i wiele typów zadań jest z nimi zgodnych. Warto dlatego analizować ich jak najwięcej, z drugiej strony tegoroczne okrojenie wymagane materiału musi mieć przecież jakieś fizyczne skutki na maturze. Jeśli więc brakuje Wam czasu na powtórki (a umówmy się, zawsze go brakuje), nie traćcie go na pewno na wymienione wyżej zagadnienia. 

0